Dyski SSD – podstawowe informacje

Dyski SSD działają zdecydowanie szybciej, niż tradycyjne dyski twarde. Jeszcze do niedawna były bardzo kosztowne, dziś jednak coraz powszechniej stanowią element wyposażenia domowych komputerów. Różnica cenowa nie jest już zawrotna, nadal jednak dyski SSD cechują mniejsze pojemności, niż dyski HDD dostępne w tej samej cenie.

Trochę technikaliów: czym są dyski SSD

„Dyski SSD” to określenie niefachowe, popularne. Właściwsza nazwa to „napęd SSD” lub „napęd półprzewodnikowy”. Akronim SSD pochodzi z języka angielskiego, jego rozwinięcie to solid-state drive. Oznacza on, że (w przeciwieństwie do dysku HDD) napęd pozbawiony jest jakichkolwiek ruchomych (np. obrotowych) elementów. Technologia SSD wywodzi się od istniejących od dziesięcioleci dysków ferrytowych, w komputerach osobistych napędy SSD stosuje się jednak dopiero od 2006 roku. Już wcześniej pojawiły się jednak w obrocie pamięci typu flash, o bardzo podobnej konstrukcji. Budowa dysków SSD opiera się właśnie na zespole kości pamięci flash. Kości pamięci, umieszczone we wspólnej obudowie, ulokowane są na płycie PCB. Ich pracą steruje wspólny kontroler, wspólna jest także pamięć cache całego dysku. Połączenie dysku SSD z pozostałymi podzespołami komputera umożliwia magistrala SATA. Warto pamiętać, że na szybkość pracy komputera wpływa nie tylko sam typ dysku (SSD lub HDD), ale także właśnie magistrala – warto wybierać więc dyski SSD z magistralą Sata III, którą cechuje wysoka przepustowość, lub w jeszcze nowszym standardzie NVMe. Istnieją dwa główne rodzaje dysków SSD – doskonalsze technicznie dyski MMD oraz tanie dyski TLC. Dyski MMD pozwalają na znacznie szybszy zapis danych. Istotny przy zakupie dysku SSD jest również parametr TBD, który określa jego wyrażoną w gigabajtach żywotność. Na dyskach SSD zapisać można ściśle określoną ilość danych, określoną zawsze w warunkach gwarancji.

Rynek dysków SSD

W latach 90, rynek dysków SSD miał charakter niszowy, były one jeszcze bardzo kosztowne. Od tego czasu technologię rozwijało przedsiębiorstwo SanDisk – już na początku XXI wieku powszechnie dostępne stały się zbliżone pod względem budowy do dysków SSD pamięci flash. Pierwszy komputer osobisty z napędem SSD powstał jednak dopiero w 2006 roku. Już w 2008 roku laptopy Lenovo z dyskami SSD kosztowały tylko 200 dolarów więcej, niż te same modele z klasycznymi dyskami twardymi. W 2010 roku dyski SSD stały się standardem w komputerach MacBook Air. Od 2016 roku dostępne są komercyjnie dyski SSD o dużych pojemnościach, przekraczających 1 TB. Produkcja dysków SSD w 2009 roku wyniosła 11 milionów sztuk rocznie, obecnie wynosi ponad 250 milionów sztuk rocznie. To wciąż mniej, niż produkcja dysków HDD – tak znaczna tendencja wzrostowa wskazuje jednak wyraźnie, że dyski HDD stopniowo odchodzą do przeszłości i już za kilka lat zostaną całkowicie wyparte z rynku przez napędy SSD. Mimo to szacuje się, że jeszcze przez co najmniej 10 lat dyski SSD pozostaną droższe od dysków HDD.

Główne zalety dysków SSD

 Dyski SSD w porównaniu z dyskami HDD wyróżniają dwie podstawowe zalety: szybki dostęp do danych i szybki transfer danych. Znacznie przyspiesza to czas otwierania się plików i ich zapisywania. Dotyczy to także funkcjonowania systemu operacyjnego, a więc całościowej szybkości pracy komputera. Szybki dostęp do danych ma szczególne znaczenie w czasie startu komputera, a więc rozpoczynania pracy systemu. W komputerach z dyskami SSD procesy inicjujące pracę systemu i innych programów trwają z reguły krócej, niż minutę, w komputerach z dyskami HDD wielokrotnie dłużej. Zaletą dysków SSD są także małe rozmiary i lekkość: ma to znaczenie nie tylko w przypadku laptopów, ale także w przypadku innych urządzeń przenośnych. Dyski SSD wyróżnia także stosunkowo duża odporność na uszkodzenia, zwłaszcza powodowane przez uderzenia i wstrząsy. Pobierają one mniej energii elektrycznej, niż dyski HDD, a także cechują się cichszą pracą. Do znacznych wad dysków SSD należy natomiast wysoki koszt odzyskiwania danych. Odzyskiwanie danych z dysków SSD jest o wiele trudniejsze, niż w przypadku dysków mechanicznych, a jego cena jest wielokrotnie wyższa. Dużym problemem jest także trwałe usuwanie danych z dysków SSD, stosowane w wielu przedsiębiorstwach ze względu na poufność danych oraz wymogi RODO.

Dyski SSD a hosting stron internetowych

Dyski SSD znajdują zastosowanie nie tylko w komputerach osobistych, ale także w serwerach. Oparty na nich hosting SSD cechuje się większą wydajnością, niż hosting tradycyjny HDD. W napędy SSD zaopatrzone są dziś nie tylko serwery dedykowane – coraz szerzej dostępny jest również oparty o nie hosting współdzielony. Hosting współdzielony z szybkimi dyskami SSD szczególnie dobrze sprawdza się w przypadku stron internetowych opartych na popularnym CMS-ie WordPress, który generuje dużą ilość zapytań do baz danych. Strony internetowe z hostingiem SSD działają więc o wiele szybciej, co nie tylko przyczynia się do wygody korzystania z nich, ale także wywiera korzystny wpływ na ich pozycjonowanie w wyszukiwarkach.